VAI TRÒ CỦA NẤM LINH CHI TRONG VIỆC BẢO VỆ TẾ BÀO GAN, CẢI THIỆN CHỨC NĂNG GAN

Nấm Linh chi chứa khoảng 400 hợp chất hóa học khác nhau, các nhóm hợp chất chính bao gồm polysaccharit, triterpenoid, nucleosid, ergosterol, axit béo, protein/peptit và các nguyên tố vi lượng. Trong đó nhóm triterpenoid và polysaccharit là 2 nhóm hoạt chất có vai trò chính trong bảo vệ tế bào gan, cải thiện chức năng gan và đã có nhiều nghiên cứu về tác dụng này.

Sơ đồ 1: Vai trò của 2 nhóm hoạt chất triterpenoid và polysacharit của Nấm Linh chi.

Nghiên cứu của Lin (Khoa Dược lý, Đại học Peking, Trung Quốc) vào năm 2002, cho thấy các triterpenoid trong Nấm Linh chi có tác dụng bảo vệ tế bào gan một cách đáng kể trong thử nghiệm gây độc tế bào gan bằng galactosamin hoặc cloroform ở chuột, nhờ khả năng thúc đẩy hoạt động của các enzym thu gom các gốc tự do cũng như giúp nâng cao khả năng chống oxy hóa ở gan. Trong đó, chú ý nhất là axit ganoderic R và S, axit ganosporeric A đã được chứng minh có hoạt tính ức chế β-glucuronidase, giúp bảo vệ tế bào gan.

Bên cạnh đó, các polysaccharit trong Nấm Linh chi trong một nghiên cứu mù đôi, ngẫu nhiên và nhiều trung tâm, tiến hành với bệnh nhân viêm gan B mãn tính, nghiên cứu được thực hiện bởi Gao (Khoa Thực phẩm, dinh dưỡng và sức khỏe, Đại học Massey, New Zealand). Sau 6 tháng sử dụng Nấm Linh chi, có 33% bệnh nhân ban đầu có men gan AST, ALT cao đã trở về giá trị bình thường và có 13% bệnh nhân không còn HbsAg (kháng nguyên bề mặt của siêu vi B) trong máu, đồng thời cho thấy bệnh nhân dung nạp tốt với Nấm Linh chi, trong khi nhóm đối chứng (không sử dụng Nấm Linh chi), men gan AST, ALT vẫn cao, cũng như HbsAg vẫn còn.

Trong một thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên bắt chéo và mù đôi trong thời gian 1 năm với 42 bệnh nhân được tiến hành bởi các nhà nghiên cứu từ Đại học Y khoa Chung Shan (Đài Loan), nhằm mục đích nghiên cứu tác dụng chống oxy hóa và bảo vệ gan của các triterpenoid và polysaccharit của Nấm Linh chi (Sơ đồ 2). Chỉ số cơ thể (chiều cao, cân nặng, BMI) của nhóm bệnh nhân sử dụng Nấm Linh chi và nhóm bệnh nhân sử dụng placebo (giả dược) đều ổn định, chứng tỏ Nấm Linh chi không có bất kỳ tác dụng không mong muốn dù sử dụng trong thời gian dài. Nếu trong cơ thể mà có nhiều gốc tự do (đánh giá thông qua chỉ số TBARS và 8-OH-dG), đó là dấu hiệu của quá trình lão hóa đang diễn ra nhanh hoặc đang bị stress, Bảng 1 cho thấy bệnh nhân sử dụng Nấm Linh chi, các các chống oxy hóa như TEAC, Thiols, GSH đã được tăng dần dần từ tháng thứ nhất đến tháng thứ sáu. Quan trọng hơn, 2 chỉ số TBARS và 8-OH-dG đã giảm nhiều, cho thấy các gốc tự do trong cơ thể đã giảm đáng kể, quá trình lão hóa cũng như hiện tượng stress đã giảm nhiều. Tương tự, Bảng 2 cho thấy bệnh nhân sử dụng Nấm Linh chi, các enzym chống oxy hóa đã tăng so với nhóm bệnh nhân sử dụng placebo, theo các nghiên cứu của các nhà nghiên cứu trước, các enzym này giúp thu gom các gốc tự do, do đó giúp cơ thể chống lão sự lão hóa. Ngoài ra, các gốc tự do trong cơ thể cũng ảnh hưởng xấu đến các tế bào gan, làm giảm enzym giải độc, enzym chống oxy hóa nội sinh. Hai men gan AST và ALT là 2 chỉ số quan trọng để đánh giá chức năng gan, khi AST và ALT cao, nghĩa là gan đang bị tổn thương. Bảng 3 cho thấy, khi sử dụng Nấm Linh chi, chỉ só AST và ALT đã giảm đáng kể, chứng tỏ Nấm Linh chi có tác dụng bảo vệ gan, cải thiện chức năng gan.

Sơ đồ 2: Thiết kế nghiên cứu lâm sàng ngẫu nhiên bắt chéo và mù đôi

Bảng 1: Sự biến đổi của các chỉ số oxy hóa của nhóm bệnh nhân sử dụng Nấm Linh chi và nhóm bệnh nhận sử dụng placebo.

 

Bảng 2: Sự biến đổi của các enzym chống oxy hóa của nhóm bệnh nhân sử dụng Nấm Linh chi và nhóm bệnh nhận sử dụng placebo.

Bảng 3: Sự biến đổi men gan AST và ALT của nhóm bệnh nhân sử dụng Nấm Linh chi và nhóm bệnh nhận sử dụng placebo.

Một tác dụng quan trọng khác của Nấm Linh chi là nó có khả năng ngăn chặn các tổn thương gan gây ra bởi rượu bia, nghiên cứu được thực hiện bởi Liu và Chen. Đây là một tác dụng quan trọng vì theo các thống kê, rượu bia chiếm 25% nguyên nhân gây ra bệnh ung thư gan và 32% nguyên nhân gây ra bệnh xơ gan trên toàn thế giới. Tương tự, năm 2014, các nhà nghiên cứu của Đại học Dong-Eui (Hàn Quốc), đã tiến hành nghiên cứu vai trò của Nấm Linh chi đối với tổn thương gan cấp tính gây ra bởi rượu bia, kết quả cũng tương tự với các nhà nghiên cứu trước đây, cụ thể khi sử dựng Nấm Linh chi, các tổn thương gan cấp tính gây ra bởi bia rượu đã giảm, men gan ALT và AST đã giảm.

Trong một nghiên cứu khác của Lin vào năm 2003, chiết xuất chứa triterpenoid có tác dụng kháng khối u nhờ ức chế sự tăng tưởng của các tế bào gan thông qua cơ chế ức chế protein kinase C, kích hoạt protein kinase hoạt hóa phân bào và kiềm hãm pha G2 trong chu kỳ tế bào.

Nghiên cứu của Hai (Đại học Y khoa Zunyi, Trung Quốc) vào năm 2013, cho thấy Nấm Linh chi còn có tác dụng bảo vệ tế bào gan khi cơ thể nhiễm kim loại Cadimi.

Tổng hợp một số cơ chế bảo vệ tế bào gan và cải thiện chức năng gan của Nấm Linh chi (Hình 1):

+ Chống oxy hóa và thu gom các gốc tự do: các oxy hoạt động (ROS) bao gồm các superoxid, gốc hydroxyl, peroxid…là một trong những nguyên nhân chính gây ra tổn thương gan. Các oxy hoạt động thông thường xuất hiện do các phản ứng khử trong cơ thể. Các nghiên cứu cho thấy Nấm Linh chi có khả năng chống oxy hóa mạnh và thu gom các gốc tự do hiệu quả, giúp bảo vệ tế bào gan, chống khối u.

+ Điều chỉnh chuyển hóa ở gan: các chất qua gan đều trải qua 2 giai đoạn: pha 1 xảy ra các phản ứng sinh hóa, pha 2 xảy ra các phản ứng kết hợp. Hầu hết các chất sau khi trải qua 2 pha này đều lành tính và dễ dàng bài tiết, tuy nhiên cũng có một số chất bị biến đổi và gây độc cho gan. Nấm Linh chi giúp điều chỉnh các phản ứng của cả pha 1 và pha 2, làm giảm độc tính của chất, giúp bảo vệ tế bào gan.

+ Điều chỉnh lượng nitric oxid: trong những năm gần đây vai trò của nitric oxid (NO) trong bệnh lý về gan đã được nghiên cứu rộng rãi. NO có thể phản ứng với superoxid tạo thành peroxynitrit gây độc cho gan. Nấm Linh chi giúp giảm sản sinh NO trong cơ thể, từ đó cải thiện chức năng gan.

Ngoài ra, còn một số cơ chế khác như: hiệu ứng miễn dịch, ức chế β-Glucuronidase, cân bằng canxi nội môi…

Hình 1: Một số cơ chế bảo vệ tế bào gan và cải thiện chức năng gan của triterpenoid và saccharit của Nấm Linh chi.

-->
DMCA.com Protection Status